Bloemdijken van Nederland


Maaien versus beweiden

Maaien of beweiden?
Maaibeheer leidt tot een andere vegetatiesamenstelling en vegetatiestructuur dan beweiden. Vooral seizoenbeweiding met schapen levert een compleet ander beeld op dan maaibeheer. In een grote beweidingseenheid op dijkvak Wamel is tussen de dijkpalen ND294 en ND296 op het binnentalud een maaivak van 200 m lengte uitgerasterd. Hier is goed te zien wat het effect is van enerzijds seizoenbeweiding met schapen en anderzijds maaien in juni (na bloei en zaadzetting) en nabeweiden of namaaien in september.
Zowel de soortenrijkdom als de dichtheid aan bloeiende planten is bij het maaibeheer aanzienlijk hoger dan bij de seizoenbeweiding (zie foto 1-6).

Effect van beweiding
Het negatieve effect van schapen op een kruidenrijke vegetatie is tweeledig: schapen hebben een voorkeur voor bloemen en schapen grazen de vegetatie heel kort af.
Bij observatie van een kleine schaapskudde die in een weiland vol met bloeiende planten werd ingeschaard bleek dat de schapen zich over het weiland verspreidden en als eerste alle bloemen uit de bloeiende planten aten en pas daarna zich tegoed deden aan het gras.
Schapen knabbelen aan de vegetatie en bijten de grassen en kruiden af tot vlak boven het maaiveld. Dit is voor grassen geen probleem, die herstellen zich vanuit het groeipunt op maaiveld. Veel kruiden lopen weer uit vanuit het restant van de stengel. Hoe korter dit restant, des te kleiner is de kans dat de plant zich kan herstellen (zie foto 7-9).

1   Binnentalud van Waalbandijk bij Wamel dijkpaal ND294 tot ND296: achter het raster het uitgerasterde hooiland


2   De beheerders van het weiland


3   Rechts van raster: seizoenbeweiding met schapen, links van raster tweemaal maaien met afvoer van het maaisel


4   Links van raster: tweemaal maaien met afvoer van het maaisel, rechts van raster: seizoenbeweiding met schapen


5   Soortenrijke, bloemrijke dijkvegetatie in perceel met maaibeheer


6   Soortenrijke, bloemrijke dijkvegetatie in perceel met maaibeheer


7   De schapen fungeren als maaimachine ...


8   ... maar grazen de vegetatie erg kort af ...


9   ... zonodig tot op maaiveldniveau


terug naar boven